سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام بسیار مهم و عمیق است . در جایی از قران به وضوح در مورد سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام صحبت نشده است . با تامل در مورد شرایط ازدواج میتوان به سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام پی برد . کفو بودن از شرایط ازدواج است که به همکفو بودن مشهور است . همکفو بودن یعنی هم گونه و همطراز بودن . حال همطراز بودن یعنی چه ؟ همسن بودن ؟ سن زوجین نزدیک هم بودن ؟ پاسخ های متفاوتی در ذهن نقش میبندد . سن به چند گونه است . سن سجلی ، سن عقلی ، سن احساسی و سن بلوغ جنسی که در افراد مختلف متفاوت است . سن سجلی هرکس مشخص است و به تعداد سالهای عمر گفته میشود .
سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام به یقین با سن سجلی یا شناسنامه ای تعیین نمیشود . نمیتوان تعیین کرد که عقل و شعور اجتماعی دو همسن هم اندازه است . و این با هم کفو بودن تطابق ندارد . اینگونه به نظر میرسد که سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام برای اشخاص مختلف متفاوت است . رشد عقلی هر کس بسته به توان ذهنی ، مطالعه و تلاش ، فهم و ادراک تفاوت میکند . حتی روحیه و توان جسمی و جنسی اشخاص نیز کاملا متفاوت است . از اینرو سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام سن سجلی خاصی تعیین نشده است . اما با مطالعه در آیات قران ، احادیث و روایات میتوان به سن مناسب برای ازدواج پی برد . هرکسی میتواند بفهمد که آیا با توجه به این سخنان حایز شرایط ازدواج میباشد یا خیر . که صد البته این مورد نیز نیاز به مشاوره ازدواج دارد .
حداقل سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام بعد از بلوغ تعیین شده است . یعنی دختر و یا پسر قبل از بلوغ اجازه ازدواج ندارد . این بدان معنا نیست که دختر و پسر بلافاصله پس از بلوغ جنسی ملزم به ازدواج میشوند . در آیه 6 سوره نسا به وضوح راجع به حداقل سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام صحبت میکند . « یتیمان را آزمایش کنید تا هنگامی که بالغ شده و به ازدواج تمایل پیدا کردند و آنان را به درک مصالح زندگی خود آگاه یافتید اموالشان را به آنان بدهید » . پس حداقل سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام پس از بلوغ است . بعد از آن باید به نکاح تمایل داشته باشند . و طبق این آیه به درک مصالح زندگی خود آگاه باشند . میبینیم که حداقل سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام متفاوت است .
درک درست از این آیه کمک زیادی به ما میکند . اول اینکه قبل از بلوغ جنسی هرگز دختر یا پسر را وادار به ازدواج نکنیم . حال پس از بلوغ نیز دختر و یا پسر باید تمایل به نکاح داشته باشند . اگربالغ باشند و تمایل به ازدواج نداشته باشند نیز دارای شرایط ازدواج نیستند . بعد از بلوغ جنسی و تمایل به ازدواج درک مصالح زندگی عنوان شده و چون از جنسیت یاد نشده این شرط شامل پسر و دختر میشود . مشاوره خانواده و روانشناسی به ما کمک میکند تا بدانیم جوانان ما آمادگی ازدواج دارند یا خیر . مشاوران با مطالعه ازدواج در اسلام و روانشناسی در یک انتخاب درست ما را یاری خواهند کرد . آنها با مطالعه و تحقیق ، درک درستی از ازدواج ، به ما کمک خواهند کرد . در اسلام نیز بارها به مشورت تاکید شده است .
اختلاف سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام نیز به وضوح و عدد خاصی بیان نشده است . چرا که ازدواج یک همزیستی مسالمت آمیز توام با غریزه است . غرایز و ارضا غرایز نیز در افراد مختلف به گونه های متفاوت است . از اینرو اختلاف سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام به درک و پذیرش زوجین واگذار شده است . ممکن است یک فرد کاملا زیبا ، عاقل ، بالغ و کامل باشد اما مورد پذیرش زوج قرار نگیرد . در مواردی نیز دیده شده دختران به مردانی با سن بالا تمایل دارند . برخی نیز مردان کم سن را میپسندند . در مورد مردان نیز به همین صورت میباشد . ممکن است مرد زن کم سن دوست داشته باشد و یا سن بالا . به هر حال هر کس با توجه به توانایی و امیال خود آزاد است همسر خود را انتخاب نماید .
محمد پیامبر اسلام را میبینیم که زمانی با خدیجه ازدواج میکند . در عنفوان جوانی با بانویی مسن تر از خویش ازدواج میکند . و در روزهای کهولت با دختر بچه ای ازدواج میکند و او را حمیرا به معنای مو سرخ من صدا میزند . پس ازدواج اگر با رضایت و تمایل طرفین باشد با هر تفاوت سنی از نظر اسلام هیچ مانعی ندارد . اما سوال اینجاست اگر ما با زنی ازدواج کنیم با اختلاف سنی زیاد ، میتوانیم مانند حضرت محمد به او وفادار بمانیم ؟ آیا سعه صدر و ظرفیت حضرت محمد را برای همسر داری داریم ؟ در میان افرادی با سن بالا ، داریم کسانی را که روحیه ای جوان دارند .
هستند کسانی که با سن بالا ورزش میکنند و به استایل خود اهمیت میدهند . سالم هستند ، دوست داشتنی ، اهل تفکر و به روز . باز هم در اینگونه موارد مشورت کمک خوبی برای انتخاب درست لازم است .
سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام برای پسران مشخص نشده است اما حداقل سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام برای پسران تعیین شده است . پسران پس از پانزده سالگی میتوانند ازدواج کنند . اگر بالغ شده باشند و به نکاح تمایل داشته باشند و درک درستی از مصالح زندگی خود داشته باشند . تعیین حداقل سن برای ازدواج به این معنا نیست که آنها برای ازدواج آماده هستند . چرا که مرد علاوه بر زناشویی وظایف دیگری بر گردن دارد . مرد به زناشویی و ارضا زن باید واقف باشد . مهریه زن بر گردن اوست پس باید تمکن مالی داشته باشد . باید نفقه بپردازد . مدیریت خانواده بر عهده اوست . باید بتواند در مواقع خطر از ناموس وحیثیت خانواده دفاع کند . پس میبینیم کمتر پسری در سن پانزده سالگی آماده ازدواج است .
سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام برای دختران نیز مانند پسران میباشد . حداقل سن مناسب ازدواج از دیدگاه اسلام برای دختران نه سالگی تعیین شده است . نه به این معنا که باید در این سن ازدواج کنند . باید بالغ شده باشند . به نکاح تمایل داشته باشند و درک صحیح از مصالح امور خویش را دارا باشد . اسلام دست دختر و پسر را از نظر سنی باز گذاشته است و هیچ اجباری برای ازدواج شرط نکرده است .
خانواده ها با توجه به شرایط عقلی ، جنسی ، جسمی ، غریزی و اقتصادی برای فرزندانشان تصمیم میگیرند . یقینا پس از تحقیق و تفحص در مورد توانایی فرزندشان تصمیم گیری میکنند . مشورت با ریش سفیدان و بهره گیری از تجارب علمی و عملی متخصصان از کارهای راهگشا میباشد .در عوض تعصب و ناآگاهی در مورد هر چیزی مخرب و زندگی برانداز است . امیدواریم با بهره گیری از علم روانشناسی بهترین انتخابها را داشته باشیم . به امید داشتن جامعه سالم در پرتو خانواده های سالم .
برای کسب اطلاعات بیشتر لطفا سایر مقالات متخصصان مرکز مشاوره آویژه را مطالعه فرمایید .
در این راستا مرکز مشاوره ازدواج و روانشناسی آویژه خدمات متنوعی را در زمینه مشاوره ازدواج به شما هم میهنان عزیز ارائه میدهد .
منبع: What is the best age for marriage in Islam?